Overslaan en naar de inhoud gaan

Stichting Stinze-Stiens leent meesterlijk portret van Wybrand de Geest uit aan Fries Museum

Stichting Stinze-Stiens kondigt met trots aan dat het door Wybrand de Geest geschilderde portret van Gerrolt van Juckema (1604-1651) uit Epema State vanaf 5 september te zien is op de tentoonstelling Wybrand de Geest - Meesterlijke portretten in het Fries Museum. Een bijzondere primeur: het levensgrote portret wordt namelijk voor het eerst uitgeleend. Stichting Stinze-Stiens heeft het schilderij speciaal voor deze grote overzichtstentoonstelling laten restaureren door Jazzy de Groot, specialist op dit terrein.

Epema State werd in 2022 verworven door Stichting Stinze-Stiens. Sindsdien zet de stichting zich in voor het behoud, de restauratie en de ontwikkeling van het huis, de tuin én de collectie. De state heeft een rijke geschiedenis: vanaf 1651 is het landgoed maar liefst 13 generaties lang in adellijk bezit geweest. Dit komt onder andere tot uitdrukking in de vele portretten van bewoners en hun familieleden in de collectie. Wybrand de Geests portret van Gerrolt van Juckema behoort zonder twijfel tot de topstukken. Het is het vroegst bekende levensgrote portret van de hand van deze belangrijke Friese schilder. 

Het in 1628 gedateerde portret toont Gerrolt van Juckema op zijn best: de 23-jarige jonker draagt een prachtig met gouddraad gedecoreerd ruiterkostuum. Zijn glanzende lokken en speels naar beneden gezakte laars geven het portret een levensechte uitstraling. De uitzonderlijke kwaliteit van het portret was vóór de restauratie moeilijk te beoordelen. Door beschadigingen, oude overschilderingen en oppervlaktevuil waren de detaillering, kleurenrijkdom en dieptewerking aan het oog onttrokken.

Tijdens de restauratie werd duidelijk dat een groot deel van de tegelvloer en van de achtergrond in het verleden rigoureus was overschilderd om een reparatie te camoufleren. Deze overschilderingen zijn verwijderd, waardoor nu de dieptewerking van de vloer én een statige zuil waarnaast Gerrolt poseert, opnieuw goed te zien zijn. Op de zuil zijn de kleurrijke wapens van zijn ouders en de signatuur van de kunstenaar ook weer duidelijk zichtbaar. Bovendien werd een bijzondere ontdekking gedaan: het portret is niet op gewoon doek geschilderd maar op ‘tijk’ - een stof van zeer hoge kwaliteit die vooral werd gebruikt voor (kostbaar) linnengoed.    

Gerrolt heeft zelf nooit op Epema State gewoond. Zijn imposante portret zal oorspronkelijk op de Camminghaburcht hebben gehangen en is waarschijnlijk via zijn dochter op Epema State terechtgekomen. Eduarda Lucia van Juckema en haar man Duco Martena van Burmania betrokken Epema State in 1652 en waren zo de eerste adellijke bewoners. Sindsdien heeft het schilderij de wanden van Epema gesierd, om deze nu – voor het eerst – te verlaten voor de Wybrand de Geest tentoonstelling in het Fries Museum.