29 maart 2021
Tekst: Willem van Riemsdijk
Foto's: Trudy van Riemsdijk-Zandee (tenzij anders vermeld)
Nu de Sneeuwklokjes en de Bonte krokussen zijn uitgebloeid, kleurt het palet van de stinzenflora in de tuin langzaam naar tinten blauw van de Scilla’s,en vele tinten roze van de Holwortel vermengd met witte varianten. Daartussen komen de Maartse viooltjes te voorschijn, bij Stinze Stiens in twee kleuren: de paarse die dominant is en de witte.
De Prachtframboos (Rubus spectabilis) begint nu mooi roze te kleuren.
Langs het pad langs het slootje zaait de Slanke sleutelbloem zich steeds meer uit evenals de Bonte krokus.
Rond de St. Vituskerk in Stiens begint de tweede fase van het stinzenfloraseizoen ook zichtbaar te worden. Ook hier komen de Maartse viooltjes boven en de Holwortel, waarvoor wij in 2012 naar Stiens kwamen, komt langzaamaan tot bloei aan de achterzijde van de kerk. Bijzonder is dat aan de voorzijde op het zonnige talud de Holwortel ook steeds verder uitbreidt, een feest voor het oog.
De Vingerhelmbloem (Corydalis solida), net als de Holwortel (Corydalis cava) een Corydalissoort, komt weer terug op een plek aan de zuidzijde waar we hem vorig jaar voor het eerst ontdekten.
Holwortel bj de St. Vituskerk in Stiens. Het draaihekje was ervoor om vroeger de koeien tegen te houden als er veemarkt was rond de kerk.
Witte en roze Holwortel op het talud aan de voorzijde bij de St. Vituskerk in Stiens. Op de achtergrond bloeit de Oosterse sterhyacint nog mooi.
Vingerhelmbloem op het St. Vituskerkhof in Stiens
Wilde narcis.
Op andere plekken is het de Wilde narcis, die bescheiden begon met een enkele bloem maar nu als een fraai veldje met wiegende klokken de boomgaard achter in de tuin opvrolijkt. Steeds meer zaailingen zien we bovenkomen dus we hopen dat deze op termijn dit stuk van de tuin gaan beheersen. Maar het zal nog wel een tijd duren voordat we een ‘Belgische’ sfeer krijgen zoals we jaren geleden in de jaren ’90 in de Ardennen in de omgeving van Malmedy zagen.
De Leeuwarder Courant besteedde onlangs aandacht aan deze vroege voorjaarsbloeier die in Drenthe de ‘Poasblom’ genoemd wordt. De bloem was vroeger wel in de Drentse beekdalen te vinden en werd geïntroduceerd op Drentse boerenerven. Hij is echter zeldzaam geworden en staat op de Nederlandse Rode Lijst. Landschapsbeheer Drenthe werkt sinds 2019 samen met de provincie aan de bescherming van de Wilde narcis.
In Friesland werd hij wel aangeplant bij Friese staten en wist zich daar te handhaven. De bloem is kleiner dan die van de Trompetnarcis en, anders dan bij de Trompetnarcis, zijn de bladen lichter van kleur dan de trompet die helder geel is. In het Fries wordt de Narcissus pseudonarcissus, Titelroas, genoemd, een benaming die waarschijnlijk ook afstamt van het Oudnederlandse Tijdeloos net als het Nederlandse Herfsttijloos ( Herfst tijdeloos, Colchicum autumnale). We schreven erover in een blog over ‘Oude flora’s’. In nr. 6 van het Stinzenflorajournaal lieten we zien dat in de zeventiende eeuw het Sneeuwklokje ook wel ‘Witte Tydeloos’ genoemd werd.
In de loop van de week worden zeer hoge temperaturen voorspeld. Dan zullen de stinzenplanten van deze fase van het seizoen ongetwijfeld uitbundig gaan bloeien. In de Stinzenflora-monitor is te zien welke waar bloeien. Dan kom je niet voor niets en kun je een mooie tour plannen.
Miranda Vrolijk over Stinze Stiens in: ‘Tuin en Landschap’, 24 maart 2021, Uitg. Hortipoint.
Deze week krijgt Stinze Stiens ruime aandacht in het tijdschrift ‘Tuin en Landschap’, het vakblad voor hoveniers, uitgegeven door Hortipoint. We voelen ons vereerd dat we in zo’n gerenommeerd tijdschrift als ‘Groene Gast’ mogen optreden en dat de tuin zelfs de omslag mag sieren. Heel veel dank aan Miranda Vrolijk voor het inspirerende interview.
Op donderdagmiddag 22 april organiseert de sKBL (stichting Kastelen Buitenplaatsen Landgoederen) een studiemiddag over ‘Stinzenplanten – bijzondere voorjaarsplanten onder een Friese naam’. De cursus is bedoeld voor eigenaren/beheerders van historische tuinen en parken, voor tuinbazen, voor vrijwilligers die direct betrokken zijn bij de instandhouding van deze tuinen en parken en uiteraard voor de liefhebbers van stinzenplanten. Uiteenlopende sprekers geven op basis van hun expertise en ervaring hun visie op wat stinzenplanten zijn en wat ze bijzonder maakt. Vanuit het Koetshuis van Huis Landfort in Megchelen vertellen ze hoe bestaande en nieuwe stinzenplantencollecties te onderhouden zijn en kennisoverdracht te bewerkstelligen is naar bijvoorbeeld vrijwilligers en de gewone tuinier. Ook Stinze Stiens is uitgenodigd te vertellen over de tún bij het Doktershûs en hoe daar de stinzenplanten weer tot leven gewekt zijn. Deelname is gratis. U kunt zich hier aanmelden.
Stinze Stiens:
Bezoekadres: Smelbrêge 6, schuin tegenover de St. Vituskerk in het historische centrum
Toegang: Op afspraak. ‘Open tuindagen’, zie het Stinzenflorajournaal of de agenda op de website
Parkeren: gratis in Stiens
Openbaar vervoer: Bus 60 of 154 vanuit Leeuwarden, Halte Langebuorren.
Stinzenflora-monitor: voor informatie klik hier, over de Noordelijke Lustwarande, stinzenplanten in Noord-Nederland en Noord-Duitsland, locaties, soorten en bloeitijd.
